Y Tướng Học

Tướng cằm, quai hàm nói gì về sức khỏe? Cằm nhọn, hàm bạnh: điểm mạnh, chức năng dễ yếu và cách chăm

Lương Y Tống Văn Huynh · Huyệt Đạo Tống Gia · 15/10/2026

Tóm tắt nhanh: Cằm và quai hàm là tầng dưới của gương mặt. Theo cách chia ba tầng mặt, tầng này ứng với phần dưới cơ thể: Thận, bụng dưới, thắt lưng. Đông y xưa cũng ghi cằm là vùng ứng với Thận. Cằm đầy mạnh ở sự bền bỉ, cằm nhọn mạnh ở trí óc nhanh nhưng phần dưới dễ yếu, quai hàm bạnh mạnh ở nội lực nhưng gân cơ dễ căng lệch.

Cách nhận định tướng cằm, quai hàm

Nhìn thẳng, nhìn nghiêng, rồi đặt tay lên hai góc hàm:

1. Độ đầy của cằm: tròn hoặc vuông có thịt, hay nhọn, ít thịt, lẹm vào.
2. Tỉ lệ trên dưới: so bề ngang trán với bề ngang hàm. Trán rộng hơn hẳn là “trên to dưới nhỏ”; hàm rộng hơn là “trên nhỏ dưới to”.
3. Góc hàm: nhìn thẳng có bạnh rộng ra hai bên không.
4. Độ cân đối: cằm có lệch sang một bên, hai bên hàm có to nhỏ khác nhau.
5. Cơ hàm: cắn nhẹ răng, sờ cơ cắn ở góc hàm. Cứng, dày, ấn đau thường là dấu hiệu nghiến răng, căng thẳng kéo dài.

Toàn bộ gương mặt có trong bài 10 dáng mặt Thập Tự Tướng Pháp.

Năm kiểu cằm, hàm: điểm mạnh và chức năng dễ yếu

Cằm đầy, tròn hoặc vuông có thịt

Nhận định: cằm không nhọn, có thịt bọc, thường đi cùng mặt chữ Điền hoặc mặt tròn.

Điểm mạnh: sách Y Tướng Học của Lương Y Tống Văn Huynh mô tả người mặt chữ Điền thành thật, điềm tĩnh, kiên trì, bền với việc và với người.

Chức năng dễ yếu: tầng dưới đầy đặn gợi ý phần dưới được nuôi khá tốt. Chỗ dễ hao là Tỳ khi ít vận động: bụng đầy, người nặng, lưng giữa mỏi.

Cằm nhọn, ít thịt, mặt trên to dưới nhỏ

Nhận định: trán rộng, cằm nhọn, phần dưới mặt thon gọn. Sách nhà gọi là mặt chữ Giáp.

Điểm mạnh: thông minh, nghĩ nhanh, nhiều ý tưởng.

Chức năng dễ yếu: sách nhà gọi là thượng thực hạ hư: ở trên dư (Tâm hỏa, Can uất), ở dưới thiếu (Thận). Dấu hiệu đời thường: đầu căng, khó ngủ, cổ gáy sát chân tóc căng nóng; trong khi gối mỏi, hay dậy đêm, thắt lưng dưới lạnh. Về tính khí, dễ lo, thiếu kiên nhẫn.

Má và hàm nở, mặt trên nhỏ dưới to

Nhận định: trán hẹp, hai má và hàm đầy, dày thịt. Sách nhà gọi là mặt chữ Do.

Điểm mạnh: thực tế, chịu khó, bền bỉ, làm việc chắc tay.

Chức năng dễ yếu: sách nhà đọc là khí huyết dễ ứ ở phần dưới: bụng dưới nặng, đi ngoài không đều, người nặng nề; cơ thắt lưng, hông rất dày, dễ ứ, có khi đau lan xuống mông và chân.

Quai hàm bạnh rộng ra hai bên

Nhận định: góc hàm to, nhìn thẳng thấy rõ hai bên bạnh ra, trán thường rộng, gò má phẳng. Sách nhà gọi là mặt chữ Phong.

Điểm mạnh: nội lực lớn, sức chịu đựng tốt, dám làm.

Chức năng dễ yếu: sách nhà gắn với tạng Can và yếu tố “phong”: cảm xúc lên xuống mạnh, cơ dễ giật, căng hai bên không đều, đau hay di chuyển chỗ này chỗ khác, dễ dị ứng thời tiết.

Cằm lệch, cơ hàm căng cứng

Nhận định: cằm lệch sang một bên, hai bên hàm không đều, hoặc cơ cắn dày cứng, sáng dậy mỏi hàm.

Điểm mạnh: thường là người gánh nhiều việc, chịu đựng giỏi, ít than.

Chức năng dễ yếu: sách nhà ghi miệng, hàm lệch hay đi cùng trục cột sống lệch, cơ hai bên cột sống co không đều. Cơ hàm căng theo Đông y thường do Can khí uất: căng thẳng dồn nén làm co rút cơ hàm, lan lên thái dương, xuống cổ gáy.

Nhìn theo Ngũ Hành: Thủy sinh Mộc, Thận ở dưới nuôi Can; Thận thiếu thì Can bốc lên, nên người cằm nhọn hay “nóng trên lạnh dưới”. Mộc khắc Thổ: Can căng lâu thì Tỳ Vị chịu, người hàm căng hay kèm bụng khó chịu. Thổ khắc Thủy: thấp tích ở người hàm dày, ít vận động làm Thận vận hành nước nặng nề.

Chăm thế nào

Tại Huyệt Đạo Tống Gia

Kỹ thuật viên nhìn tỉ lệ mặt, sờ cơ hàm, rồi kiểm tra cột sống. Buổi chăm dùng massage trị liệu cân bằng hệ phản xạ thần kinh, tùy kiểu:

• Cằm nhọn (trên dư dưới thiếu): làm mát, thả lỏng cổ gáy đốt C1, C2; làm ấm thắt lưng dưới quanh Thận Du.
• Hàm nở, mặt dưới to: giải tỏa cơ thắt lưng, hông, vùng mông; xoa bụng hỗ trợ lưu thông.
• Quai hàm bạnh, cằm lệch: cân bằng hai bên cơ dọc cột sống, bên co thì giải tỏa, bên lỏng thì kích thích nhẹ, đúng nguyên tắc “song chỉnh” trong sách nhà.
• Cơ hàm căng: day cơ cắn, vùng trước tai, thái dương, rồi xuống cổ gáy và vùng Can Du (đốt ngực thứ 9).

Dưỡng sinh nội tại tại nhà

• Nhả hàm: nhiều lần trong ngày, kiểm tra xem răng có đang cắn chặt không. Tư thế nghỉ đúng: môi khép, răng hở nhẹ, lưỡi chạm vòm trên.
• Ngủ: trước 23 giờ; người cằm nhọn đặc biệt cần giữ ấm chân, thắt lưng khi ngủ.
• Ăn: người cằm nhọn thêm đậu đen, mè đen, bớt cà phê chiều; người hàm dày ăn bảy phần no, bớt béo ngọt; người hàm căng bớt nhai kẹo cao su, đồ quá dai cứng.
• Thở: thở ra dài, mỗi lần thở ra thả lỏng hàm và vai.
• Vận động: người hàm nở đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày; người hàm lệch tránh luôn mang túi một vai.
• Cảm xúc: nghiến răng thường là cảm xúc chưa nói ra; hãy viết ra hoặc kể với người tin cậy.

Hai huyệt tự day:

• Giáp Xa: cắn chặt răng, huyệt ở chỗ cơ cắn nổi cao nhất, phía trước và trên góc hàm. Thả lỏng hàm rồi day tròn 1 phút mỗi bên.
• Hạ Quan: chỗ lõm ngay trước tai, dưới xương gò má; ngậm miệng thì chỗ lõm rõ hơn. Day nhẹ 1 phút mỗi bên.

Khi chức năng được chăm, công việc và cuộc sống thay đổi ra sao

• Người cằm nhọn ngủ sâu hơn, đầu bớt nóng, chân bớt lạnh; trí óc nhanh vẫn còn mà sức không tụt về chiều.
• Người hàm nở bớt nặng bụng, thắt lưng nhẹ, đi lại, đứng làm việc lâu thoải mái hơn.
• Người quai hàm bạnh cảm xúc đều hơn, ít đau chạy chỗ.
• Người hàm căng sáng dậy không mỏi hàm, bớt đau đầu thái dương, nói chuyện thư thái hơn.

Câu hỏi thường gặp

Cằm lẹm có phải là tướng xấu không? Không. Tống Gia không dùng tướng cằm để nói chuyện may rủi. Cằm lẹm, ít thịt chỉ gợi ý phần dưới cơ thể, chức năng Thận, cần được chăm kỹ hơn bằng giấc ngủ, giữ ấm, vận động. Đọc thêm bài Y Tướng Học khác xem bói.

Nghiến răng khi ngủ có liên quan căng thẳng không? Theo Đông y, cơ hàm co rút thường gắn với Can khí uất do căng thẳng dồn nén. Thả lỏng hàm ban ngày, thở chậm trước khi ngủ thường có ích. Nếu mòn răng, đau khớp hàm, há miệng khó thì nên đi kiểm tra nha khoa. Xem thêm trang stress và giấc ngủ.

Massage có làm thon quai hàm không? Massage giúp cơ hàm bớt căng nên mặt trông dịu hơn, nhưng không đổi xương hàm. Ở Tống Gia, mục đích là chăm chức năng phía sau.

---

Muốn biết cằm và quai hàm của mình đang gợi ý chăm vùng nào trên cột sống, mời anh chị đến thăm khám ban đầu bằng Y Tướng Học tại Huyệt Đạo Tống Gia của Lương Y Tống Văn Huynh: 225B Dương Thị Mười, Quận 12 hoặc căn T16-21 khu Manhattan, Vinhomes Grand Park, Quận 9. Gọi hoặc Zalo 0888 264 559. Tìm hiểu phương pháp tại trang Y Tướng Học. Y Tướng Học là cách quan sát để gợi ý chăm sóc, không thay thế thăm khám y khoa.